10 01 2009

KIRIM SAVAŞI (1853-1856)

 *Osmanlı Devleti, 1839 yılında Tanzimat Fermanı’nı ilân etmişti. * Bu dönemde Osmanlı diplomasisi Rusya ve Avusturya’ya karşı, İngiltere ve Fransa’nın desteğini sağladı. *Özellikle kendisine sığınan Macar milliyetçileri koruması Osmanlı Devleti’ne Avrupa’da büyük bir prestij kazandırdı.

 KIRIM SAVAŞI’NIN NEDENLERİ  *Rusya, ıslahat hareketleriyle Osmanlı Devleti’nin güçlenmesini istemiyordu.  *Rusya’nın başında bulunan Çar l. Nikola Osmanlı Devleti’ni "Hasta Adam" olarak görüyor ve Hünkâr İskelesi Antlaşmasıyla elde ettiği kazançları yeniden, sağlamak istiyordu, *Bu nedenle 1851 yılında Petersburg’da ingiliz elçisine Osmanlı topraklarını   paylaşmayı teklif etti. *İngiltere o sırada Osmanlı Devleti’nin parçalanmasını menfaatlerine uygun görmediğinden bu teklifi reddetti. * Rusya, plânını tek başına uygulamaya karar verdi. Savaş için bahane aramaya başladı.   Ve  * KUTSAL YERLER Sorununu  ortaya  attı   *Fransızların Osmanlı Devleti’nden elde ettiği kapitülasyonlar sayesinde Katolikler kutsal yerlerde geniş haklar elde etmişlerdi. Rusya’nın güçlenmesiyle Ortodokslara da benzer imtiyazlar verilmişti.  *Rus Çarı l. Nikola, Bahriye Nazırı Prens Mencikof’u İstanbul’a gönderdi. *İstanbul’a gelen Prens Mençikof, günlük elbisesi ile Hariciye Nazırı ve Sadrazamı ziyaret etti.   *Mençikof, ardından açık ve gizli olarak isteklerde bulundu.

*Açık İstekler:  Kutsal yerler sorununun Ortodoks kilisesi lehine çözümlenmesi, idi   *Asıl önemli olan ise gizli istekleriydi. *Buna göre; Osmanlı Devleti ile Rusya arasında bir ittifak yapılacak, Osmanlı Devleti Batılı devletlerle savaşa girerse; Rusya, askeri yardım gönderecekti.*Bu istekler Rusya’nın asıl niyetinin Hünkâr İskelesi Antlaşması’na benzer bir antlaşma yapmak istediğini ortaya koydu. *Babıâli, İngiltere ve Fransa’nın da onayını alarak bu ültimatomu reddetti.

 

 

 

 SAVAŞIN BAŞLAMASI   *Rus isteklerinin reddedilmesi üzerine savaş başladı. *Ruslar, Eflâk ve Boğdan’ı işgal ettiler. *Tuna boylarında yapılan savaşlarda üstünlüğü ele geçiren Osmanlılar Anadolu’da da başarılar kazandılar. *Bu sırada İngiliz ve Fransız donanmaları 1841 Londra Mukavelenamesine rağmen, Çanakkale Boğazı’nı geçerek İstanbul’a girdiler.*İngiltere ve Fransa böylece,Osmanlı Devleti’ni desteklediklerini  ortaya  koydular  *Rusya Sinop'ta Osmanlı donanmasını yaktı. (1853)  *İngiltere ve Fransa Osmanlı devletiyle anlaşma yaptılar.   Diğer ta­raftan Avusturya'da Ruslar'ın Balkanlarda güçlenmesini iste­mediğinden Osmanlıyı destekledi. İngiltere, Fransa ve Sardunya Krallığı Rusya'ya savaş açtılar.  * Si­vas-topolu aldılar ,Rusya barış istedi. Paris Konferansı toplandı.

 

PARİS ANTLAŞMASI (1856) ve   KIRIM SAVAŞININ SONUÇLARI  *Osmanlı Devleti bir Avrupa devleti sayılacak, Av­rupa devletler hukukundan yararlanacak.  *Topraklarının bütünlüğü Avrupalı devletlerin ga­rantisi altına alınacak.  *Osmanlı devleti ve Rusya Karadenizde donanma bulundurmayacak. Karadeniz tarafsız bir deniz olacak.  *Boğazlar 1841 Londra mukavelesine göre yöneti­lecek.  *Eflak ve Boğdan Avrupa devletlerinin kefilliği al­tında özerk olacak. *İki tarafta savaşta aldıkları yerleri geri verecek.  •Rusya  balkanlarda  1774-1829  arası  kazanımlarını  kaybetti •Rusya  güneye  inemeyince  asya da  genişlemeye  başladı   • Osmanlı devleti bu savaş nedeniyle  ilk  defa Avrupalı devlet­lerden borç para aldı. *Paris konferansına galip bir devlet olarak katılma­sına rağmen Karadenizde yenilen Rusya ile aynı şart­larda anlaşmaya zorlanarak haksızlığa uğratıldı  •ilk  defa  kapitilasyonların  kaldırılması  yönünde  adım  attı  ama  başarısız  oldu . •Osmanlı topraklarının Avrupalıların kefilliği altına alınması, Osmanlı devletinin sınırlarını koruyacak kuv­vet­ten olmadığını gösterdi.   •Padişah Abdülmecit Avrupalı devletlere mülk alma, maden çıkarma deniz taşımacılığı yapma hakları verdi.

 

 

305
0
0
Yorum Yaz